Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel

Från Wikipedia
Hoppa till: navigering, sök
Idag är det onsdag den 23 maj 2018
Hammerfest har direkteruter til 11 andre flyplasser; ni i Finnmark og to i Troms.

Hammerfest lufthavn (IATA: HFT, ICAO: ENHF) ligger 3 km nord for sentrum i Hammerfest og eies og drives av Avinor. Lufthavnen har en 880 meter lang rullebane. Hammerfest lufthavn er Finnmarks tredje største lufthavn målt i antall passasjerer, og Norges nest største kortbanelufthavn.

Hammerfest har hatt ruteflygninger siden 1935, da sjøflyplassen åpnet i Rypefjord, og Hammerfest ble fast stopp på sjøflyruten fra Trondheim til Vadsø. Dagens lufthavn ble åpnet i 1974, som en av fem lufthavner i Finnmark. Den betjenes hovedsakelig av Widerøe med Dash 8. En helikopterterminal frakter passasjerer til oljeinstallasjoner som Goliatfeltet. På grunn av strenge vindbegrensninger har det lenge vært arbeidet med planer for en å bygge en ny lufthavn på Grøtnes, ca. 16 km sør for Hammerfest. Les mer …

Dagens skandinaviska artikel är en mall på huvudsidan som visar utvalda artiklar från Wikipediorna på norskt bokmål, danska och nynorsk.

Artiklarna följer en rotationsordning:

Artiklarna kan hämtas här[redigera | redigera wikitext]

Tidigare samordnades detta på Skanwiki på meta, meta:Skanwiki/Utvalgte artikler. Nu hämtas artikelsammanfattningarna direkt från de olika Wikipediornas projektsidor.

Vecka 21[redigera | redigera wikitext]

Bokmål nowiki dawiki nnwiki svwiki
Dansk nowiki dawiki nnwiki svwiki
Nynorsk nowiki dawiki nnwiki svwiki
Svenska nowiki dawiki nnwiki svwiki

Vecka 22[redigera | redigera wikitext]

Bokmål nowiki dawiki nnwiki svwiki
Dansk nowiki dawiki nnwiki svwiki
Nynorsk nowiki dawiki nnwiki svwiki
Svenska nowiki dawiki nnwiki svwiki

Vecka 23[redigera | redigera wikitext]

Bokmål nowiki dawiki nnwiki svwiki
Dansk nowiki dawiki nnwiki svwiki
Nynorsk nowiki dawiki nnwiki svwiki
Svenska nowiki dawiki nnwiki svwiki

Se även:

Om man hämtar mallen direkt från ursprungswikipedian, kan man behöva ändra alla internlänkar, till exempel från [[artikkel]] till [[:no:artikkel|artikkel]]. Därför kan det vara lämpligt att till exempel hämta den danska sammanfattningen från en norsk Wikipedia-sida, där alla internlänkar redan är justerade.


I dag är det onsdag, 23 maj 2018, vecka 21; klockan är 14.54 (CEST) - uppdatera cache

Mallar[redigera | redigera wikitext]

Vecka 20

16 maj 2018, 20 maj 2018, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Bokmål/Vecka 20, 2018


Altaihaukeskjegg blir 10–20 cm høy i Norge. Andre steder varierer høyden mellom 8 og 60 cm.

Altaihaukeskjegg (Crepis multicaulis) er en plante i kurvplantefamilien, en av totalt sju haukeskjeggarter som er funnet i Norge. Hovedutbredelsesområdet for arten er i fjellområdene i Sentral-Asia og Sør-Sibir, men den har én isolert forekomst i Finnmark i Norge og noen spredte forekomster nord i den europeiske delen av Russland.

Den er en av de mest myteomspunnete planter i norsk flora. Altaihaukeskjegg ble funnet i Meskelv i Nesseby i 1851 og var deretter sterkt ettersøkt av botanikere som samlet den. Innsamling kombinert med seinere fredning og derav følgende inngjerding gjorde at den døde ut på dette stedet. Etter at den ble sist sett i 1943, ble den ettersøkt på stedet i lang tid etterpå, men ikke funnet igjen. Overraskelsen var stor da den igjen ble påtruffet i Båtsfjord i 2008, 65 år etter forrige observasjon. Les mer …

14 maj 2018, 17 maj 2018, 19 maj 2018, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Dansk/Vecka 20, 2018


Harald Blåtand er den første danske konge vi kjenner som sikkert historisk

Harald Blåtand var søn af kong Gorm den Gamle og dronning Thyra, og konge i Danmark fra omkring 958 til sin død omkring 987.

Hans regeringstid blev præget af det spændte forhold til Danmarks naboer mod syd, dels venderne langs Østersøens sydkyst og dels det tysk-romerske rige, som søgte at indføre kristendommen i sine nabolande. Harald lod sig kristne tidligt i sin regeringstid og imødekom dermed den store tyske nabo, men gik samtidig i gang med at befæste grænsen mod syd ved Dannevirke og Hedeby. Harald giftede sig med Tove, datter af den vendiske fyrste Mistivoj, og knyttede således bånd til de vendiske naboer. Efter kejser Ottos død i 973 angreb Harald mod syd, men blev slået tilbage. Som modtræk til truslen om yderligere tysk fremrykning byggede Harald på kort tid omkring 980 de store ringborge Fyrkat og Aggersborg i Jylland, Nonnebakken på Fyn og Trelleborg på Sjælland, og hans rige må derfor have omfattet hele det nuværende Danmark og sikkert også Skåne. Omkring 986-87 ragede Harald uklar med sin søn Svend, og Harald måtte flygte til Jomsborg, hvor han døde kort efter.  ► Læs mere

15 maj 2018, 18 maj 2018, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Nynorsk/Vecka 20, 2018


Heddal stavkyrkje

Stavkyrkjer i Noreg er gjenverande og rekonstruerte stavkyrkjer, det vil seia trekyrkjer konstruerte med berande stavar (stolpar). Sjølv om slike trekyrkjer var vanleg i Nord-Europa i tidleg mellomalder, vart det i Noreg reist hundrevis av stavkyrkjer etter at stein tok heilt over andre stader og ein stor del av desse kyrkjene overlevde fram mot moderne tid. Dei norske stavkyrkjene er dei viktigaste spora etter denne tidlege kristne trearkitekturen. Stavkyrkjene er dei viktigaste og mest særmerkte av historiske bygg i Noreg. No vert stavkyrkjene rekna for å vere mellom dei viktigaste representantar for nordeuropeisk mellomalderarkitektur i tre, og er representerte ved Urnes stavkyrkje på UNESCO si verdsarvliste. Les meir …

Vecka 21

23 maj 2018, 27 maj 2018, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Bokmål/Vecka 21, 2018


Hammerfest har direkteruter til 11 andre flyplasser; ni i Finnmark og to i Troms.

Hammerfest lufthavn (IATA: HFT, ICAO: ENHF) ligger 3 km nord for sentrum i Hammerfest og eies og drives av Avinor. Lufthavnen har en 880 meter lang rullebane. Hammerfest lufthavn er Finnmarks tredje største lufthavn målt i antall passasjerer, og Norges nest største kortbanelufthavn.

Hammerfest har hatt ruteflygninger siden 1935, da sjøflyplassen åpnet i Rypefjord, og Hammerfest ble fast stopp på sjøflyruten fra Trondheim til Vadsø. Dagens lufthavn ble åpnet i 1974, som en av fem lufthavner i Finnmark. Den betjenes hovedsakelig av Widerøe med Dash 8. En helikopterterminal frakter passasjerer til oljeinstallasjoner som Goliatfeltet. På grunn av strenge vindbegrensninger har det lenge vært arbeidet med planer for en å bygge en ny lufthavn på Grøtnes, ca. 16 km sør for Hammerfest. Les mer …

21 maj 2018, 24 maj 2018, 26 maj 2018, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Dansk/Vecka 21, 2018


Granddanois

En granddanois (også kaldet Den danske Hund) er en stor selskabs-, vagt- og forsvarshund, der vejer op til ca. 95 kg.

Der fandtes ingen organisering af hundeopdræt nogen steder i verden i første halvdel af 1800-tallet, men i 1886 blev den "Danske Commission Kjøbenhavn 1886" nedsat under Dansk Jagtforening, hvor en standard for Den danske Hund (i samtiden kaldet "Den store danske Hund") blev formuleret. Dansk Kennel Klub overtog varetagelsen af interesserne omkring Den danske Hund, da denne organisation blev etableret i 1897.

Tyskland står anført som oprindelsesland, men sagen diskuteres i den internationale hundeorganisation, Fédération Cynologique Internationale (FCI), eftersom Dansk Kennel Klub har indgivet indsigelser mod, at Tyskland er anført som oprindelseslandet for Granddanois.  ► Læs mere

22 maj 2018, 25 maj 2018, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Nynorsk/Vecka 21, 2018


Palawan

Palawan er ei øy, øygruppe og provins på Filippinane, heimehøyrande under regionen MIMAROPA. Øygruppa ligg mellom Sørkinahavet og Suluhavet. Øyane i Palawan strekker seg frå Mindoro i nordaust til Borneo i sørvest. Hovudstaden i provinsen er Puerto Princesa.

Største øya, som er 450 kilometer lang og 50 kilometer brei, har gjeve namn til provinsen. Skogen dekker 56 % av det totale landarealet i provinsen. Palawan er habitat for 232 endemiske artar. Mellom desse er påfuglfasan, moskusdyr, binturong og maurslukar. Havskjelpadder legg egg på strendene, sjøkyr beitar på sjøgras som det er rikeleg av i Palawan. I skogane og på grasslettene finst meir enn 200 fugleartar. Meir enn 600 sommarfuglartar lever i fjella og på slettene, med tilgang til kring 1500 ulike plantesortar. Les meir …

Vecka 22

30 maj 2018, 3 juni 2018, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Bokmål/Vecka 22, 2018


Det finske flagget har et blått kors på en hvit bakgrunn.

Finlands flagg (finsk: Siniristilippu, bokstavelig «flagg med blått kors») ble 29. mai 1918 vedtatt som landets nasjonalflagg. Det var et knapt halvår etter at Finland proklamerte sin selvstendighet, 6. desember 1917. Flagget er et nordisk korsflagg, med blått kors på hvit bakgrunn.

Dikteren Zacharias Topelius (1818–1898) regnes som opphavsmann til valget av fargene hvitt og blått. Den hvite bunnen skal være symbol på vinteren, mens korsets blå farge er hentet fra de tusen sjøer. Les mer …

28 maj 2018, 31 maj 2018, 2 juni 2018, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Dansk/Vecka 22, 2018


Piller med vitamintilskud

Et vitamin er en organisk forbindelse og et livsnødvendigt næringsstof, som en organisme kræver i begrænsede mængder. En organisk kemisk forbindelse kaldes et vitamin, når en organisme ikke på egen hånd kan syntetisere forbindelsen i nødvendige mængder, og det derfor må fås gennem kosten. Mange vitaminer findes som kosttilskud, og mens disse er vigtige for behandlingen af bestemte helbredsproblemer, findes der ikke beviser på næringsmæssige fordele, når de bruges af ellers sunde mennesker.

Vitaminer inkluderer hverken andre essentielle næringsstoffer, såsom mineraler, fedtsyrer eller aminosyrer eller det store antal andre næringsstoffer, der er sunde for kroppen, men kun sjældnere kræves for at vedligeholde organismens helbred. I øjeblikket anerkendes 13 vitaminer universelt. Vitaminer klassificeres ved deres biologiske og kemiske aktivitet, ikke deres struktur.

Frem til midten af 1930'erne, da de første kommercielle B-vitaminer af gærekstrakt og semi-syntetiserede vitamin C-kosttilskudspiller blev solgt, blev vitaminer udelukkende opnået gennem kostindtag, og forandringer i kost ændrede ofte voldsomt, hvilke typer og mængder af vitaminer man indtog.  ► Læs mere

29 maj 2018, 1 juni 2018, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Nynorsk/Vecka 22, 2018


Åkerrikse

Riksefamilien (Rallidae) er ein stor biologisk familie i ordenen tranefuglar (Gruiformes) av små til mellomstore fuglar med kort og rund kropp. Dei har breie og korte venger. Familien viser monaleg mangfald og omfattar òg pupurhøner og sothøner. Mange artar er knytt til våtmarker, sjølv om familien er funne i eit kvart habitat på bakken, med unnatak av tørre ørkenar, polare regionar og alpine område over snøgrensa. Medlemmer av riksefamilien finst på alle kontinenta unntatt Antarktis. Det er mange artar med leveområde på isolerte øyar. Vanlege habitat er myr eller tett skog, dei føretrekk ofte tett vegetasjon.

Vengene på alle rikser er korte og avrunda. Artane som har flygeevne kan halde seg i flukt over lengre tid, og mange artar migrerer årleg. Men veikskapen ved flyginga deira gjer at dei lett blir blåsne ut av kurs, og dermed er dei vanlege streiffuglar, ein eigenskap som òg har ført til at dei har kolonisert mange isolerte oseaniske øyar. Vidare vil desse fuglane ofte føretrekke å springe i staden for å flyge, spesielt i tette habitat. Nokre er òg utan flygeevne i ein del av myteperioden. Mange med leveområde på isolerte øyar er utan flygeevne fordi små øyhabitat utan predatorar eliminerer trongen til å flytte seg snøgt. Les meir …